Τι αλλάζει με το νομοσχέδιο «Ενεργή Μάχη»
Το νομοσχέδιο «Ενεργή Μάχη» του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας έρχεται να αλλάξει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται ο καθαρισμός οικοπέδων και ακάλυπτων χώρων, δίνοντας μεγαλύτερο βάρος στην πρόληψη και όχι απλώς στην τυπική συμμόρφωση. Πλέον ο καθαρισμός δεν αντιμετωπίζεται ως μια εφάπαξ υποχρέωση, αλλά ως μια συνεχής διαδικασία με έλεγχο, παρακολούθηση και παρεμβάσεις από τους Δήμους και την Πυροσβεστική.
Ποιοι έχουν υποχρέωση καθαρισμού
Υπόχρεοι είναι οι ιδιοκτήτες, νομείς ή επικαρπωτές οικοπέδων και ακάλυπτων χώρων που βρίσκονται εντός ή κοντά σε οικισμούς, καθώς και σε περιοχές με αυξημένο κίνδυνο πυρκαγιάς. Η ευθύνη δεν περιορίζεται μόνο στο να κοπεί η ξερή βλάστηση, αλλά να απομακρυνθούν χόρτα, κλαδιά, εύφλεκτα υλικά και κάθε στοιχείο που μπορεί να λειτουργήσει ως εστία ανάφλεξης.
Κρίσιμες ημερομηνίες που πρέπει να θυμάσαι
Η περίοδος καθαρισμού ξεκινά κάθε χρόνο την 1η Απριλίου και ολοκληρώνεται έως τις 15 Ιουνίου. Μέχρι την ίδια ημερομηνία πρέπει να έχει γίνει και η υποβολή δήλωσης καθαρισμού στο Εθνικό Μητρώο Προληπτικής Πυροπροστασίας. Από εκεί και πέρα, ο χώρος πρέπει να διατηρείται καθαρός σε όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, χωρίς να θεωρείται ότι η υποχρέωση τελειώνει με μια αρχική παρέμβαση.
Δήλωση καθαρισμού και ψηφιακό μητρώο
Η δήλωση στο Μητρώο δεν είναι απλή τυπική διαδικασία. Διασταυρώνεται, ελέγχεται και μπορεί να αποτελέσει τη βάση για επιτόπιους ελέγχους. Με το νέο πλαίσιο, το κράτος επιδιώκει να υπάρχει ξεκάθαρη εικόνα για το ποια οικόπεδα έχουν καθαριστεί, πότε και από ποιον, μειώνοντας τα περιθώρια αδιαφορίας ή «ξεχασμένων» υποχρεώσεων.
Για δήλωση καθαρισμού οικοπέδου κάνε κλικ εδώ
Ενισχυμένος ρόλος των Δήμων
Οι Δήμοι αποκτούν πιο ενεργό ρόλο, όχι μόνο ενημερωτικό αλλά και ελεγκτικό. Μπορούν να προχωρούν σε δειγματοληπτικούς ελέγχους, να εξετάζουν καταγγελίες και, εφόσον διαπιστωθεί παράβαση, να παρεμβαίνουν αυτεπάγγελτα προχωρώντας σε καθαρισμό με καταλογισμό του κόστους στον ιδιοκτήτη. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι η ευθύνη μεταφέρεται πιο άμεσα και πιο τοπικά.
Πότε μπαίνει στο παιχνίδι η Πυροσβεστική
Η Πυροσβεστική Υπηρεσία διατηρεί τον ελεγκτικό και κατασταλτικό της ρόλο, ειδικά σε περιπτώσεις υψηλού κινδύνου ή σοβαρών παραλείψεων. Μπορεί να πραγματοποιεί ελέγχους, να επιβάλλει πρόστιμα και να εισηγείται περαιτέρω μέτρα όταν κρίνεται ότι υπάρχει άμεσος κίνδυνος για ανθρώπους, περιουσίες ή το φυσικό περιβάλλον.
Πρόστιμα και κυρώσεις που προβλέπονται
Το σύστημα προστίμων γίνεται πιο ξεκάθαρο και κλιμακωτό. Η μη υποβολή δήλωσης καθαρισμού, ακόμη και αν το οικόπεδο είναι καθαρό, επιφέρει χρηματική κύρωση, ενώ η πλήρης αμέλεια, δηλαδή ούτε καθαρισμός ούτε δήλωση, μπορεί να οδηγήσει σε πρόστιμα που φτάνουν έως και τα 2.000 ευρώ. Σε ορισμένες περιπτώσεις προβλέπεται μείωση αν υπάρξει άμεση συμμόρφωση μετά τη διαπίστωση της παράβασης.
Η έννοια της συντήρησης μέσα στο καλοκαίρι
Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία του νέου πλαισίου είναι η έννοια της διαρκούς συντήρησης. Το οικόπεδο μπορεί να καθαριστεί τον Απρίλιο, αλλά αν τον Ιούλιο έχει ξανά ξερή βλάστηση, θεωρείται εκ νέου επικίνδυνο. Η υποχρέωση αφορά όλη την αντιπυρική περίοδο και όχι μόνο την αρχική ημερομηνία συμμόρφωσης.
Γιατί αυτό το πλαίσιο αφορά όλους
Το νομοσχέδιο «Ενεργή Μάχη» επιχειρεί να περάσει από τη λογική της ατομικής αμέλειας στη συλλογική ευθύνη. Οι πυρκαγιές δεν ξεκινούν σε κενό χώρο και ένα παραμελημένο οικόπεδο μπορεί να γίνει η αρχή για μια καταστροφή που θα πλήξει ολόκληρη περιοχή. Γι’ αυτό και το νέο πλαίσιο δίνει έμφαση στην πρόληψη, στη συνεργασία Δήμων και πολιτών και στην έγκαιρη παρέμβαση πριν το πρόβλημα γίνει μη αναστρέψιμο.
Πώς μεταφράζεται αυτό στον Δήμο Σαρωνικού
Στον Δήμος Σαρωνικού το πλαίσιο αυτό αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω της μεγάλης έκτασης, της γειτνίασης οικισμών με φυσικές και ημι-δασικές περιοχές και της αυξημένης πίεσης που δέχεται κάθε καλοκαίρι. Ο καθαρισμός οικοπέδων δεν αφορά μόνο απομακρυσμένες εκτάσεις αλλά και ακάλυπτους χώρους μέσα ή δίπλα σε κατοικημένες περιοχές, όπου μια μικρή εστία μπορεί να εξελιχθεί γρήγορα. Στην πράξη, οι έλεγχοι και οι παρεμβάσεις αναμένεται να ενταθούν, ενώ οι δημότες θα πρέπει να θεωρούν δεδομένο ότι η ευθύνη τους δεν εξαντλείται σε μια δήλωση, αλλά σε πραγματική και διαρκή φροντίδα του χώρου τους.
Πρακτικές συμβουλές για να μην βρεθείς εκτεθειμένος
Ο πιο ασφαλής δρόμος είναι να αντιμετωπιστεί ο καθαρισμός ως μια απλή αλλά σοβαρή ρουτίνα. Ο έγκαιρος καθαρισμός πριν από τα μέσα Ιουνίου, η σωστή απομάκρυνση των υπολειμμάτων και ένας επανέλεγχος μέσα στο καλοκαίρι μειώνουν ουσιαστικά τον κίνδυνο προστίμων και προβλημάτων. Εξίσου σημαντικό είναι να γίνει σωστά και έγκαιρα η δήλωση στο Μητρώο, ώστε να υπάρχει καταγεγραμμένη συμμόρφωση. Με λίγα λόγια, όποιος κινηθεί προληπτικά και όχι «την τελευταία στιγμή», προστατεύει πρώτα τη γειτονιά του και παράλληλα τον εαυτό του από δυσάρεστες εκπλήξεις μέσα στην αντιπυρική περίοδο.
