▫️
Το ρεπορτάζ δεν δείχνει απλώς μια διαφορά αριθμών σε πίνακες. Δείχνει αλλαγή μοντέλου.
Οι προηγούμενες διοικήσεις είχαν μεγάλα έργα, πολλά ενταγμένα ή χρηματοδοτούμενα από προγράμματα, όμως η καθαρή συμμετοχή του Δήμου με ίδιους πόρους εμφανίζεται κυρίως ως συμπληρωματική χρηματοδότηση. Η σημερινή διοίκηση, αντίθετα, φαίνεται να χτίζει πολιτική αφήγηση πάνω στη συστηματική χρήση δημοτικών πόρων για έργα καθημερινότητας: οδοποιία, παιδικές χαρές, σχολεία, υλικά συντήρησης και στόλο.
Η πρώτη κρίσιμη διάκριση είναι απαραίτητη: άλλο «ίδιοι πόροι Δήμου», άλλο «ίδιοι πόροι Περιφέρειας», άλλο «Πράσινο Ταμείο», άλλο «Φιλόδημος», «Αντώνης Τρίτσης», ΕΣΠΑ ή χρηματοδότηση υπουργείων. Στο ρεπορτάζ μας μετράμε ως καθαρή δημοτική συμμετοχή μόνο ό,τι αναφέρεται ρητά ως πόροι του Δήμου ή ίδιοι πόροι Δήμου. Αυτό είναι σημαντικό, γιατί αλλιώς θα φουσκώσουν τεχνητά τα νούμερα και το άρθρο θα γίνει ευάλωτο σε αντίκρουση.
Η σημερινή διοίκηση πήρε ήδη από το 2024 πολιτική θέση υπέρ της χρήσης ίδιων πόρων. Στην ομόφωνη ψήφιση του προϋπολογισμού και του τεχνικού προγράμματος στις 22 Μαρτίου 2024, η επίσημη ανακοίνωση του Δήμου αναφέρει ότι ο προϋπολογισμός δίνει βάρος σε έργα καθημερινότητας, ώστε με ίδιους πόρους να καλυφθούν οδοποιία, ύδρευση, μικρές αναπλάσεις κοινόχρηστων χώρων και αναπλάσεις παιδικών χαρών.
Ακόμη πιο συγκεκριμένος ήταν ο Δημήτρης Παπαχρήστου στη συνέντευξή του στην «Ώρα του Δημότη». Εκεί αναφέρθηκε σε τεχνικό πρόγραμμα με 57 νέες προσθήκες και είπε ότι πέρασαν για πρώτη φορά 200.000 ευρώ από ίδιους πόρους για έργα οδοποιίας, σε σχέση με μόλις 8.000 ευρώ που υπήρχαν την προηγούμενη χρονιά. Στην ίδια αναφορά μίλησε και για 180.000 ευρώ από ίδιους πόρους για παιδικές χαρές.
Το επόμενο κλειδωμένο ποσό αφορά την προμήθεια έτοιμου σκυροδέματος, ασφαλτομίγματος, ψυχρής ασφάλτου, οικοδομικών υλικών και υλικών επισκευής πεζοδρομίων για το 2025. Η διακήρυξη αναφέρει συνολική δέσμευση 220.981,62 ευρώ με ΦΠΑ 24%, με καθαρή αξία 178.210,98 ευρώ και ΦΠΑ 42.770,64 ευρώ. Στο ίδιο έγγραφο φαίνεται ότι η πηγή είναι ίδιοι πόροι και ότι τα χρήματα αφορούν υλικά για συντήρηση οδικού δικτύου, οικοδομικές ανάγκες και πεζοδρόμια.
▫️
| Προμήθεια υλικών 2025 | Καθαρή αξία | ΦΠΑ 24% | Σύνολο |
|---|---|---|---|
| Έτοιμο σκυρόδεμα για συντήρηση οδικού δικτύου | 36.287,50 € | 8.709,00 € | 44.996,50 € |
| Ασφαλτόμιγμα για συντήρηση οδικού δικτύου | 91.128,00 € | 21.870,72 € | 112.998,72 € |
| Ψυχρή άσφαλτος για συντήρηση οδικού δικτύου | 2.412,00 € | 578,88 € | 2.990,88 € |
| Οικοδομικά υλικά | 24.193,48 € | 5.806,44 € | 29.999,92 € |
| Υλικά επισκευής πεζοδρομίων | 24.190,00 € | 5.805,60 € | 29.995,60 € |
| Σύνολο | 178.210,98 € | 42.770,64 € | 220.981,62 € |
▫️
Το ποσό αυτό σπάει σε 44.996,50 ευρώ για έτοιμο σκυρόδεμα, 112.998,72 ευρώ για ασφαλτομίγμα, 2.990,88 ευρώ για ψυχρή άσφαλτο, 29.999,92 ευρώ για οικοδομικά υλικά και 29.995,60 ευρώ για υλικά επισκευής πεζοδρομίων. Δεν πρόκειται για «μεγάλο έργο βιτρίνας», αλλά για χρηματοδότηση καθημερινής τεχνικής λειτουργίας, δηλαδή για υλικά που επιτρέπουν στον Δήμο να παρεμβαίνει σε δρόμους, φθορές και πεζοδρόμια χωρίς να περιμένει μεγάλο πρόγραμμα.
Το 2026 προστίθεται νέο πακέτο για την οδοποιία. Στην επισκόπηση Φεβρουαρίου αναφέρεται ότι 45 δρόμοι θα φρεζαριστούν και θα στρωθούν με νέα άσφαλτο μέσα στη χρονιά, ενώ υπάρχει πρόταση χρηματοδότησης αγροτικής οδοποιίας ύψους 3.000.000 ευρώ. Το ποσό των 3.000.000 ευρώ δεν το μετράμε ως ίδιους πόρους, γιατί αναφέρεται ως πρόταση χρηματοδότησης. Όμως στην ίδια ανακοίνωση υπάρχουν δύο καθαρές δημοτικές εγγραφές: 185.000 ευρώ από ίδιους πόρους για εργολάβο που θα συνδράμει τα συνεργεία και 60.000 ευρώ από ίδιους πόρους για επισκευές αγροτικής οδοποιίας.
Στις παιδικές χαρές, το νεότερο συγκεκριμένο ποσό είναι τα 368.000 ευρώ από ίδιους πόρους για το μεγάλο πρόγραμμα ανακαινίσεων του 2026. Η ίδια αναφορά σημειώνει ότι η διοίκηση παρέλαβε 36 παιδικές χαρές μη πιστοποιημένες και σε κακή κατάσταση, με στόχο μέχρι το τέλος της θητείας να είναι όλες πλήρως ανακαινισμένες και πιστοποιημένες.
Στα σχολεία και στους παιδικούς σταθμούς, η διοίκηση δηλώνει ότι την προηγούμενη χρονιά διέθεσε πάνω από 1.000.000 ευρώ από ίδιους πόρους για τις ανάγκες των σχολείων και ότι το ποσό φέτος αυξάνεται. Η ίδια ανάρτηση μιλά για περισσότερους από 3.300 μαθητές σε 34 σχολικές μονάδες. Εδώ, δημοσιογραφικά, κρατάμε ως ελάχιστο τεκμηριωμένο ποσό το 1.000.000 ευρώ, γιατί η φράση «πάνω από» δεν μας δίνει ακριβές ταβάνι.
Το μεγάλο οικονομικό βάρος της σημερινής διοίκησης είναι ο νέος στόλος. Σε επίπεδο δημόσιας αφήγησης, παρουσιάζεται ως «η μεγαλύτερη ανανέωση στόλου στην ιστορία του Σαρωνικού», με παραλαβή των πρώτων 14 οχημάτων και συνολική ενίσχυση με 3 νέα απορριμματοφόρα, 4 μεγάλες αρπάγες, 8 αγροτικά οχήματα, 2 JCB με σφυρί, 1 φορτηγό και 3 κλειστά βαν. Η ανακοίνωση αναφέρει ότι όλα αποκτήθηκαν με ίδιους πόρους και ότι ενισχύουν καθαριότητα, οδοποιία, ύδρευση και πολιτική προστασία.
Το επίσημο οικονομικό στοιχείο για τον στόλο είναι η διακήρυξη χρηματοδοτικής μίσθωσης. Εκεί εμφανίζεται συνολική δέσμευση 3.569.999,68 ευρώ για τα έτη 2025 έως 2030. Η κατανομή είναι 357.000 ευρώ το 2025, 713.999,94 ευρώ για κάθε έτος 2026, 2027, 2028 και 2029, και 356.999,94 ευρώ το 2030. Η διάρκεια αποπληρωμής είναι πέντε έτη και μετά την αποπληρωμή τα είδη περνούν στην κυριότητα του Δήμου.
▫️
| Έτος | Δέσμευση πίστωσης |
|---|---|
| 2025 | 357.000,00 € |
| 2026 | 713.999,94 € |
| 2027 | 713.999,94 € |
| 2028 | 713.999,94 € |
| 2029 | 713.999,94 € |
| 2030 | 356.999,94 € |
| Σύνολο 2025–2030 | 3.569.999,68 € |
▫️
Η ίδια διακήρυξη αναλύει το αντικείμενο: 3 απορριμματοφόρα τύπου πρέσας 16κμ, 4 ανατρεπόμενα φορτηγά 19 τόνων με γερανό και αρπάγη, 1 ανατρεπόμενο φορτηγό 19 τόνων, 8 ημιφορτηγά pick-up 4×4, 3 ημιφορτηγά τύπου van και 2 ανισότροχοι φορτωτές-εκσκαφείς με σφύρα. Η συνολική δαπάνη χωρίς ΦΠΑ είναι 2.879.032 ευρώ, ο ΦΠΑ 690.967,68 ευρώ και το γενικό σύνολο 3.569.999,68 ευρώ.
Αν κάνουμε τον αυστηρό υπολογισμό της σημερινής διοίκησης χωρίς τον στόλο, το ελάχιστο τεκμηριωμένο ποσό από ίδιους πόρους είναι 2.213.981,62 ευρώ. Αυτό βγαίνει από 200.000 ευρώ για οδοποιία, 180.000 ευρώ για παιδικές χαρές, 220.981,62 ευρώ για υλικά οδοποιίας/πεζοδρομίων, 185.000 ευρώ για εργολάβο υποστήριξης συνεργείων, 60.000 ευρώ για επισκευές αγροτικής οδοποιίας, 368.000 ευρώ για παιδικές χαρές και τουλάχιστον 1.000.000 ευρώ για σχολεία και παιδικούς σταθμούς. Με τον στόλο, το ποσό ανεβαίνει στα 5.783.981,30 ευρώ.
▫️
| Παρούσα διοίκηση | Ποσό ίδιων πόρων | Σημείωση |
|---|---|---|
| Οδοποιία 2024 | 200.000 € | Αναφέρθηκε ως ποσό από ίδιους πόρους |
| Παιδικές χαρές 2024 | 180.000 € | Αναφέρθηκε ως ποσό από ίδιους πόρους |
| Υλικά οδοποιίας, σκυρόδεμα, άσφαλτος, πεζοδρόμια 2025 | 220.981,62 € | Από πόρους Δήμου |
| Εργολάβος υποστήριξης συνεργείων οδοποιίας 2026 | 185.000 € | Από ίδιους πόρους |
| Επισκευές αγροτικής οδοποιίας 2026 | 60.000 € | Από ίδιους πόρους |
| Πρόγραμμα παιδικών χαρών 2026 | 368.000 € | Από ίδιους πόρους |
| Σχολεία και παιδικοί σταθμοί | πάνω από 1.000.000 € | Κρατάμε συντηρητικά το 1.000.000 € |
| Σύνολο χωρίς στόλο | τουλάχιστον 2.213.981,62 € | Ελάχιστο τεκμηριωμένο ποσό |
| Leasing νέου στόλου 2025–2030 | 3.569.999,68 € | Πολυετής δέσμευση |
| Σύνολο με στόλο | 5.783.981,30 € | Εφόσον μετρηθεί και το leasing |
▫️
Στις προηγούμενες διοικήσεις, το καθαρό τεκμηριωμένο ποσό που εντοπίζεται μέχρι τώρα είναι χαμηλότερο. Η ανάπλαση της Κεντρικής Πλατείας Σαρωνίδας είχε προϋπολογισμό 37.606 ευρώ και χρηματοδότηση από ίδιους πόρους του Δήμου. Η σύμβαση είχε υπογραφεί στις 10 Ιουλίου 2019 και το έργο αφορούσε αρμολόγηση, βελτίωση δαπέδου και τοποθέτηση φωτιστικών σωμάτων.
▫️
| Προηγούμενες διοικήσεις | Σύνολο έργου | Ίδιοι πόροι Δήμου | Άλλη χρηματοδότηση |
|---|---|---|---|
| Ανάπλαση Κεντρικής Πλατείας Σαρωνίδας | 37.606,00 € | 37.606,00 € | — |
| Πλατεία Λαγονησίου | 575.016,67 € | 230.006,67 € | 345.010,00 € Πράσινο Ταμείο |
| Ασφαλτόστρωση Παναγή Μιχάλη | 170.000,00 € | 25.000,00 € | 145.000,00 € ΠΔΕ/ΥΠΕΣ |
| Αθλητικές εγκαταστάσεις Δήμου Σαρωνικού | 774.947,54 € | 131.894,09 € | 600.000,00 € Φιλόδημος ΙΙ |
| Καθαρό σύνολο ίδιων πόρων | 424.506,76 € |
▫️
Στην πλατεία Λαγονησίου, ο προϋπολογισμός ήταν 575.016,67 ευρώ. Από αυτά, 345.010 ευρώ προέρχονταν από το Πράσινο Ταμείο και 230.006,67 ευρώ από ίδιους πόρους. Επομένως, εδώ έχουμε μικτή χρηματοδότηση, αλλά το δημοτικό ποσό είναι καθαρό και μετρήσιμο.
Στην ασφαλτόστρωση δρόμου εκκένωσης/διαφυγής στην οδό Αντισμηναγού Παναγή Μιχάλη στη Δ.Ε. Καλυβίων, ο συνολικός προϋπολογισμός ήταν 170.000 ευρώ. Από αυτά, 25.000 ευρώ ήταν ίδιοι πόροι του Δήμου και 145.000 ευρώ προέρχονταν από πόρους του ΠΔΕ του Υπουργείου Εσωτερικών για πρόληψη και αντιμετώπιση ζημιών από πυρκαγιές.
Στις αθλητικές εγκαταστάσεις, το τεχνικό πρόγραμμα εμφανίζει έργο κατασκευής, επισκευής και συντήρησης αθλητικών εγκαταστάσεων με χρηματοδότηση 600.000 ευρώ από το Υπουργείο Εσωτερικών μέσω Φιλόδημος ΙΙ και 131.894,09 ευρώ από ίδιους πόρους του Δήμου για το 2023. Στην ίδια γραμμή εμφανίζεται ποσό 774.947,54 ευρώ ως συνολικό ποσό εγγραφής στο τεχνικό πρόγραμμα.
Άρα, για τις προηγούμενες διοικήσεις, το καθαρό τεκμηριωμένο ποσό ίδιων πόρων που έχουμε μέχρι τώρα είναι 424.506,76 ευρώ. Αυτό αποτελείται από 37.606 ευρώ, 230.006,67 ευρώ, 25.000 ευρώ και 131.894,09 ευρώ.
Υπάρχει και μία γκρίζα/μεταβατική περίπτωση: οι παρεμβάσεις ενεργειακής αποδοτικότητας σε δημοτικά κτίρια. Η διακήρυξη του 2022 αναφέρει χρηματοδότηση 327.592,63 ευρώ από ΕΣΠΑ 2014-2020 και 317.407,37 ευρώ από ίδιους πόρους. Επειδή το έγγραφο είναι του 2022, δεν είναι σωστό να το χρεώσουμε στη σημερινή διοίκηση. Μπορεί να καταγραφεί ως προηγούμενη ή συνεχιζόμενη μικτή χρηματοδότηση, ανεβάζοντας το προηγούμενο σύνολο από 424.506,76 ευρώ σε 741.914,13 ευρώ, αλλά με σαφή υποσημείωση ότι δεν είναι «καθαρό έργο ίδιων πόρων», παρά μικτή χρηματοδότηση.
Οι προηγούμενες διοικήσεις, πάντως, δεν ήταν ανύπαρκτες σε έργα.
Ο Πέτρος Φιλίππου, στην επιστολή αποχώρησής του, ανέφερε ταμειακό υπόλοιπο 9.700.000 ευρώ στις 31/12/2022 και πρόγραμμα έργων υποδομής άνω των 35.000.000 ευρώ. Ανέφερε ενδεικτικά 5.500.000 ευρώ για ακάθαρτα Καλυβίων, 2.500.000 ευρώ για αντικατάσταση δικτύου ύδρευσης Σαρωνίδας, 780.000 ευρώ για παλαιό Δημοτικό Σχολείο Παλαιάς Φώκαιας, 545.000 ευρώ για την πλατεία Λαγονησίου, 1.660.000 ευρώ για βιοαπόβλητα, 7.000.000 ευρώ για ανάπλαση Λεωφόρου Καραμανλή, Παλαιάς Φώκαιας και παραλιακού μετώπου, 3.000.000 ευρώ για αστική αναζωογόνηση Καλυβίων, 350.000 ευρώ για κοινόχρηστο χώρο στον Κουβαρά, 410.000 ευρώ για κοινόχρηστο χώρο στη Σαρωνίδα, 1.180.000 ευρώ για Δημοτικό Κτίριο Παλαιάς Φώκαιας, 2.800.000 ευρώ για οδοποιία, 2.000.000 ευρώ για πεπαλαιωμένο δίκτυο ύδρευσης και 3.700.000 ευρώ για υποδομές ύδρευσης. Όμως αυτά τα ποσά δεν μπορούν να μετρηθούν αυτόματα ως ίδιοι πόροι, γιατί η ίδια η παρουσίασή τους αφορά κυρίως ενταγμένα, χρηματοδοτούμενα ή προς εκτέλεση έργα.
Το ίδιο ισχύει και για το μεγάλο έργο αποχέτευσης του παραλιακού μετώπου, προϋπολογισμού 200.000.000 ευρώ, που αναφέρθηκε ως επικείμενη προγραμματική σύμβαση με την ΕΥΔΑΠ. Είναι τεράστιο έργο για τον Δήμο, αλλά δεν αποτελεί από μόνο του ένδειξη ίδιων πόρων του Δήμου.
Ο Χρήστος Γκίνης, από την πλευρά του, είχε δώσει το 2023 εικόνα οικονομικής διαχείρισης με ταμειακό υπόλοιπο 8.320.000 ευρώ στις 31/12/2022, αναφορά σε 350.000 ευρώ από μίσθωση αιγιαλού μέσω ΕΤΑΔ για τα έτη 2021 και 2022, κέρδη 56.000 ευρώ στο «Κιόσκι», κόστος ταφής απορριμμάτων 77 ευρώ ανά τόνο έναντι 45 ευρώ ανά τόνο με διαφορετική διαχείριση και εκτροπή περίπου 7.000 τόνων από την ταφή το 2022. Επίσης ανέφερε 2.140.000 ευρώ από Ταμείο Ανάκαμψης για ασφαλτόστρωση, 1.500.000 ευρώ πρόταση στο «Αντώνης Τρίτσης» για αγροτική οδοποιία και 4.000.000 ευρώ στο τεχνικό πρόγραμμα της Περιφέρειας για οδοποιία. Αυτά δείχνουν οικονομική και χρηματοδοτική δραστηριότητα, όχι όμως κατ’ ανάγκη δημοτικούς ίδιους πόρους.
Το πολιτικό συμπέρασμα είναι καθαρό αλλά πρέπει να γραφτεί προσεκτικά. Δεν μπορούμε να πούμε ότι οι προηγούμενες διοικήσεις «δεν έβαζαν ίδιους πόρους». Έβαζαν. Το τεκμηριώνουν η πλατεία Σαρωνίδας, η πλατεία Λαγονησίου, η Παναγή Μιχάλη, οι αθλητικές εγκαταστάσεις και η ενεργειακή αναβάθμιση ως μικτή περίπτωση.
Αυτό που μπορούμε να πούμε με ασφάλεια είναι ότι η σημερινή διοίκηση εμφανίζει πολλαπλάσια δέσμευση ίδιων πόρων σε σχέση με τα καθαρά τεκμηριωμένα παραδείγματα των προηγούμενων διοικήσεων. Χωρίς τον στόλο, η σημερινή διοίκηση φτάνει τουλάχιστον στα 2.213.981,62 ευρώ έναντι 424.506,76 ευρώ των προηγούμενων καθαρών περιπτώσεων ή 741.914,13 ευρώ αν προστεθεί και η γκρίζα ενεργειακή αναβάθμιση. Με τον στόλο, η σημερινή διοίκηση φτάνει στα 5.783.981,30 ευρώ.
Ο Δήμος Σαρωνικού φαίνεται να περνά από την εποχή όπου οι ίδιοι πόροι λειτουργούσαν κυρίως ως συμπλήρωμα σε χρηματοδοτούμενα έργα, σε μια περίοδο όπου οι ίδιοι πόροι χρησιμοποιούνται ως βασικό εργαλείο άμεσης διοίκησης και καθημερινών παρεμβάσεων. Αυτό δεν ακυρώνει το έργο των προηγούμενων διοικήσεων, αλλά δείχνει διαφορετική προτεραιότητα στη χρήση του δημοτικού ταμείου.
▫️
Συντάκτης: Γιώργος Μπούσουλας
